Verlichting

Verlichting: je natuurlijke staat

door Roeland de Looff ©  roeland@dirah.nl

Sri Siddharameshwar Maharaj: "Als je vasthoudt aan je ego dan zul je verdrinken."

Velen menen dat verlichting iets is dat moeilijk is te bereiken. Pas na vele levens van ingespannen spirituele oefeningen en meditatie zou je verlicht kunnen worden. Velen denken dat verlichting iets is dat vooral is bestemd voor goeroes gestoken in Indiase kleding die vele volgelingen en ashrams hebben.

Echter laten we de aanwezigheid van 'spiritueel decorum' niet verwarren met de staat van verlichting. Wat verlichting is en hoe het is te bereiken valt eenvoudig te omschrijven.

De meeste mensen identificeren zich met hun gedachten en gevoelens. Echter dat zijn slechts stroompjes in de hersenen. Het zijn fysiek meetbare eenheden, maar het is niet wie je bent. Je bent niet je lichaam, je bent niet de stroompjes die we gedachten noemen en je bent zeker niet je naam, je verleden, de conditionering door je opvoeding, je werk, je overtuigingen of je ervaringen en levensgeschiedenis. Als je al die dingen wegdenkt wat blijft er dan over?

Wie ben je dan wel? Je bent datgene wat achter de gedachten ligt. Wat de gedachten waarneemt. Je gedachten kun je net als alle andere fysieke vormen, waarnemen. En datgene wat de gedachten waarneemt dat is wie je in wezen bent. Iedereen heeft weleens de ervaring dat als de gedachten stilvallen we een gevoel van eenheid bereiken. Even valt de dictatuur van zich vaak steeds herhalende gedachten weg en kom je in aanraking met wat achter de gedachten ligt. Je zou het kunnen vergelijken met een bewolkte hemel (de gedachten) waar eventjes de Zon (je Ware Zelf) door heen breekt.

Als de gedachten wegvallen dan voelt dat goed. Je ervaart een gevoel van eenheid, extase en oneindige rust. Dat is wie je in wezen bent. Je ervaart een gevoel van verbondenheid. Niet langer voel je je onrustig, niet op je gemak of wil je van alles, maar als je je Ware Zelf ervaart, dan is alles OK. Je bent in vrede en eenheid met alles. Het is goed zoals het is. Dat is je natuurlijke staat.

Verlichting is niets anders als dat ervaren en we hebben allemaal weleens die ervaring gehad. Het verschil tussen 'de gewone mens' en een verlichte is dat de gewone mens slechts gedurende korte momenten de natuurlijke staat ervaart en de verlichte bijna continu. Echter ook de verlichte heeft weleens momenten dat hij of zij in de energie van zijn ego zit. Vaak duren die momenten slechts kort. Echter er zijn ook voorbeelden dat die staat gedurende langere tijd wegviel bij een persoon die als verlicht werd beschouwd en zo'n persoon ten prooi viel aan ego-gerichte machtspelletjes.

Bob Adamson: "The idea of enlightenment or self-realisation as a onetime event or a lasting and permanent state or experience is an erroneous concept."

Vertaling: "Het idee van verlichting of zelfrealisatie als een eenmalige gebeurtenis of permanente staat of ervaring is een foutief concept."

Kortom ook verlichte personen kunnen zich gedragen als jij en ik en jij en ik hebben de staat van verlichtheid allang ervaren.

Gedurende langere tijd in de staat van verlichting zijn heeft niets te maken met gevorderde spiritualiteit en ook niet met uiterlijk spiritueel vertoon. Het heeft slechts te maken met weten wie je bent en je met die energie identificeren. Je bent niet de wolken (je gedachten), maar je bent de Zon (dat wat achter de gedachten zit). Als je gedachten kunt gadeslaan, je er niet in verliezen, niet alles be- en veroordelen, maar dingen gewoon laten zijn dan ervaar je de staat van verlichting. Zo simpel is het.

De staat van de meeste mensen is te vergelijken met slecht weer in de winter. De hemel is zwaarbewolkt en af en toe vallen sneeuw- en regenbuien. De Zon is niet zichtbaar. Men identificeert zich volkomen met de gedachten en de Zon (het Ware Zelf) is niet te zien.

De staat van de verlichte is te vergelijken met goed weer in de zomer. De Zon (het Ware Zelf) domineert het beeld. Af en toe drijft er een onschuldig wolkje (een gedachte) voorbij waarmee de verlichte zich niet identificeert, maar die simpelweg voorbijdrijft. 

John Wheeler: "De Zon maakt zich nooit zorgen over de wolken. Puur bewustzijn ondervindt nooit hinder van gedachten. Het is de interesse in gedachten waardoor ze gebonden worden"

In de huidige tijd is het nodig dat de mensheid een bewustzijnssprong maakt. In de tijd van pijl en boog konden we het ons nog permitteren om onbewust te leven, maar in de tijd van atoomwapens kan dat niet meer. Wil de mensheid overleven dan is een bewustzijnssprong nodig. En die bewustzijnssprong bestaat eruit dat meer mensen de staat van verlichting, de natuurlijke staat, ervaren.

Wat daarvoor nodig is, is het demystificeren van verlichting. Het is niet heel moeilijk, het is heel simpel. Het is niet iets dat alleen mensen met een indrukkende spirituele curriculum vitae kunnen bereiken. De gemiddelde man of vrouw in de straat kan ook de staat van verlichting ervaren en heeft dat in de meeste gevallen ook gedaan, zij het voor kortere tijd en zij het dat de geest het niet als zodanig heeft herkent. De geest (mind) kan alleen gedachten herkennen en heeft moeite met het herkennen van gedachtenloosheid. De reden is dat de geest (mind) bestaat uit een samenraapsel van (oude) gedachten 

Vraag je eens af wie je bent. Wie ben je? Je bent niet je gedachten, je lichaam, je verhaal, levensgeschiedenis enz. Je bent de stilte daarachter. Als je alleen je gedachten en gevoelens zou zijn dan zou je ophouden te bestaan als je niet zou denken of voelen. Echter dat is niet het geval. Als je ophoudt met je identificeren met je gedachten en gevoelens besta je nog steeds. Je identificeert je eventjes met wat achter de gedachten zit. En dat is stilte en eenheid met alles.

Die stilte is onkwetsbaar en staat buiten de wereld van emoties en gebeurtenissen. De stilte neemt slechts oordeelloos waar. De stilte heeft geen meningen, plakt nergens etiketten op (zeker niet etiketten van goed en slecht), maar is alleen maar aanwezig. Die stilte heb je allang ervaren. Misschien op momenten dat je getroffen werd door een schitterende zonsondergang of een prachtige sterrenhemel. Wat voor moment dat ook was, het was  een moment waarop de gedachten wegvielen. Even brak de Zon (je ware aard) door de wolken (de gedachten) heen. Als je je daarvan bewust bent, dat tijdens dat mooie moment je ware aard werd onthuld dan zal het lukken je vaker te desidentificeren van je gedachten en gevoelens en je te identificeren met wie je echt bent: de stilte achter de gedachten.

Toen je gedachten wegvielen terwijl je keek naar die zonsondergang waar was het ik toen? Het ik was weg, er was alleen maar eenheid. Je voelde je onderdeel van de kosmische intelligentie en dat is wie je in wezen bent. Als de gedachten vertrokken zijn is er slechts eenheid, geen afgescheiden ik, dat zich in een vijandige wereld moet handhaven.

Het antwoord op wie je echt bent is niet te vinden door erover na te denken, maar door te ervaren wat er gebeurt als de gedachten wegvallen.

Iedere dag beleven we dat soort momenten. Het kan gebeuren als je een bloem waarneemt. Voordat het denken er een etiket op plakt is er een moment van gedachteloos waarnemen. Dat moment kan een paar seconden duren en daarna neemt het denken het vaak over. Dit soort momenten worden vaak niet herkent omdat gedachten moeite hebben met het waarnemen van de afwezigheid van gedachten.

Bob Adamson:  "Self shining presence-awareness is not the result of effort. There is no need to try to do something with the expectation that suddenly awareness will be there. Presence-awareness is always here and now whether it is recognized or seemingly lost. It is not something that can be created or destroyed. Conceptual thinking is like the cloud that seemingly blocks the sun."

Vertaling: "Het voelen van pure gewaarzijn is niet het gevolg van inspanning. Het is niet nodig om iets te doen zodat er ineens pure bewustzijn is. Bewustzijn is er altijd, hier en nu, of het nu herkent wordt of dat het verloren lijkt. Het is niet iets dat gecreëerd of vernietigd kan worden. Denken met gedachten is als de wolk die schijnbaar de Zon blokkeert"

Er zijn nogal wat mensen die menen dat verlichting altijd gepaard moet gaan met explosies, kundalini ervaringen, toeters en bellen of wat dan ook. In dat kader gezien is dit citaat van Nisargatta Maharaj van belang:

"Sommige mensen waarbij realisatie plaatsvindt, moeten er zelf van overtuigd worden. Ze zijn veranderd maar ze merken het zelf niet. Zulke weinig spectaculaire gevallen zijn vaak de meest betrouwbare."  

Veel vormen van spiritueel vuurwerk zoals kundalini ervaringen hebben niets te maken met je kunnen identificeren met je natuurlijke staat. Sterker, dit soort ervaringen kunnen gebruikt worden door het ego zodat het zich belangrijk, speciaal en nog sterker kan voelen.

Het zijn in je natuurlijke staat is geen heftige emotie, het is een rustig en subtiel gevoel van vrede. Het is een rustig gevoel dat het goed is zoals het is. Je wordt niet uit je evenwicht gebracht door dingen die gebeuren. Er is een gevoel van vrede dat wat er ook gebeurt altijd op de achtergrond aanwezig is.

Het ego is vaak op zoek naar vuurwerk, een grote knal, een overrompelende ervaring. Echter het zijn in je natuurlijke staat is slechts de rust zelve. Het is geen berg, het is een vallei. 

Het is niets bijzonders en voor iedereen weggelegd die inziet dat zijn ware staat het pure bewustzijn is. 

Het is mogelijk dat de spirituele leider met speciale kledij, een organisatie en volgelingen niet werkelijk in een staat van verlichting verkeerd, maar de stille schuchtere persoon die op de hoek van de straat staat wel. In ieder geval is een kenmerk van verlichting dat mijn zijn eigen ik als volstrekt onbelangrijk ziet (het ego bestaat immers niet meer) en ook niet meer beïnvloed wordt door ego gerichte zaken als ambitie, drang tot leiderschap, invloed willen hebben. Vermoedelijk zijn er velen die in een staat van verlichtheid verkeren die niet de minste behoefte hebben om daarmee voor het voetlicht te treden.   

Nisargadatta Maharaj: "The self-styled gurus talk of ripeness and effort, of merits and achievements, of destiny and grace; all these are mere mental formations, projections of an addicted mind. Instead of helping, they obstruct."

Vertaling: "De zelf benoemde goeroes spreken van rijpheid en inspanning, van verdiensten en prestaties, van bestemming en genade; dit zijn allemaal mentale constructies: projecties van een verslaafde geest. In plaats van te helpen, zorgen ze voor blokkades."     

Het ego waar we ons mee identificeren heeft bepaalde ideeën over verlichting. Het ego kan deze staat niet herkennen, maar denkt houvast te vinden in zaken als dat een verlichte een goede presentatie zou moeten hebben, volgelingen, een ashram, een organisatie (hoe groter hoe beter), speciale kledij moet dragen, dat er sprake moet zijn van allerlei rituelen enz.
Dit beeld houdt verlichting ver weg want het ego denkt dat het niet iets is voor 'gewone mensen' en dat is het juist wel want het is je natuurlijke staat. Er is niets simpeler.

Verlichting is niet iets exotisch, moeilijks of speciaals, maar is het meest gewone wat er is. Het is simpelweg zijn wie je bent. Het is je natuurlijke staat. Foutieve ideeën over je identiteit laten varen en weten wie je echt bent is de eerste stap naar het gedurende langere tijd ervaren van de staat van verlichting. Uiteindelijk kom je dan uit de greep van het onrustige denken en ervaar je de rust daarachter. Als de wolken zijn weggedreven, blijft het licht van de Zon over. Dat is ver-lichting.

Je bent bevrijd van het gewicht van beelden uit het verleden, je verhaal, emoties en gedachten en je voelt je lichter. Ook dat is ver-lichting. Je gooit de ballast weg en je gaat lichter door het leven. 

Ramana Maharshi: "De staat van zelf realisatie, is niet iets nieuws of een doel bereiken dat ver weg is. Het is eenvoudigweg datgene worden wat je bent en wat je altijd bent geweest."  

Nisargadatta Maharaj: "Leer te leven zonder je druk te maken over jezelf. Om dit te kunnen realiseren is het nodig dat je weet dat je werkelijke wezen zonder angsten en onkwetsbaar is. Als je zeker weet dat niets je kan bedreigen dan je eigen verbeelding, laat je je angsten, wensen en ideeën vallen en leef je een leven van waarheid." 

Dorothy en the Wizzard van Oz

De Wizzard van Os is het verhaal van een kind dat wordt weggeblazen naar het land van Oz. Ze onderneemt een lange en moeizame zoektocht naar de Heks van het Zuiden die haar op een magische manier naar huis zou kunnen brengen. Daar aangekomen blijkt dat ze slechts 3 keer met de hakken tegen elkaar moet klikken en zeggen dat ze naar huis wil om thuis te komen (iets wat ze natuurlijk op ieder willekeurig moment had kunnen doen).

Tevens blijkt dat alles wat de andere figuren dachten te missen ze allang in hun hadden. Hun staat was te vergelijken met die van een persoon die zijn bril zoekt die op zijn neus blijkt te zitten.

Als we geboren worden bevinden we ons in onze natuurlijke staat. We ervaren geen scheiding tussen de wereld en ons. De gedachten en het egobewustzijn komen pas later. Net als Dorothy worden we weggeblazen van ons huis. Vervolgens doen we allerlei moeilijke dingen om weer één te worden. We denken het geluksgevoel te vinden in bezit, relaties, kicks enz. Echter al die dingen brengen ons niet dichter bij waar het echt omgaat: het terug vinden van onze ware staat van Zijn.

Sommigen worden aangetrokken tot exotische technieken en therapieën. Hoewel die voor de mind erg interessant zijn brengen die ons niet dichter bij waar we willen zijn. Het is vooral speelgoed voor het ego.

De uiteindelijke oplossing is eenvoudiger dan we ooit zouden kunnen vermoeden. Slechts realiseren wie we zijn en we zijn weer thuis in ons Ware Zijn. 

De oplossing ligt niet in inspanning, maar in ontspanning. Alleen dan heeft de Zon de kans om door de wolken heen te breken. Inspanning, allerlei dingen "doen" zal je nooit tot de natuurlijke staat brengen. Het is geen kwestie van iets doen of toevoegen, maar juist van niet-doen (ontspanning) en kwijt raken (ego, gedachten).  

Sri Siddharameshwar Maharaj: "If one tries to 'see' IT, it will recede."

Vertaling: "Als je probeert om HET te zien, zal het zich terugtrekken." 

Adyashanti: "Truth can’t be found by seeking it, simply because truth is what you are. Seeking what you are is as silly as your shoes looking for their soles by walking in circles. What is the path that will lead your shoes to their soles? That’s why the Zen master said, “Do not seek the truth.” Instead, cease cherishing illusions."

Vertaling:"Waarheid kan niet gevonden worden door het te zoeken, eenvoudigweg omdat de waarheid is wie je bent. Zoeken wat je bent is net zo vreemd als dat je schoenen zoeken naar hun zolen door in cirkels te wandelen. Waar is het pad dat je schoenen naar hun zolen zal leiden? Dat is waarom de Zen meester zei: "Zoek niet naar de waarheid." In plaats daarvan hou op om illusies te koesteren (hierbij wordt vooral de illusie van het ego bedoeld). 

Hieronder een video van Adyashanti van 10 minuten , waarin hij betoogt dat verlichting onze natuurlijke staat is en de staat van ego, een staat van veranderd bewustzijn. Het is de staat van ego waardoor we dingen niet kunnen zien zoals ze zijn en die veel energie kost om in stand te houden. 

Zo bezien is de staat van ego een psychische afwijking, waar echter 99,9999% van de mensen aan leidt.

Volgens de mysticus Gurdjieff leven de meeste mensen in een staat van hypnose "Man lives his life in sleep, and in sleep he dies". Deze hypnose heeft te maken met de staat van ego waardoor we dingen niet zien zoals ze zijn. Iedere persoon neemt dingen waar vanuit een puur subjectief perspectief. Verlichting is niets anders als het vrijkomen uit deze staat van hypnose. 

Video van 8 minuten van Christine Breese over wat verlichting werkelijk inhoudt. De staat van verlichting betekent slechts dat je je identificeert met het pure bewustzijn en niet langer met je gedachten. Als iemand dat doet dan maakt dat hem of haar geen beter of verstandiger mens en ook wil het niet zeggen dat iemand automatisch een goeroe wordt. Het betekent slechts dat de persoon zijn natuurlijke staat van zijn voelt. Dat is alles. 

Video van Adyashanti: Verlichting is simpelweg dingen zien zoals ze zijn.

Andere pagina's op deze site over dit onderwerp (de pagina's worden in een nieuw scherm geopend zodat je naar dit menu kunt terugkeren):

Klik hier voor een visie op Hier en Nu. 

Klik hier voor de weg naar eenheid.

Advaita: De leer van eenheid

Je Ware Natuur

Xin Xin Ming: oud Chinees gedicht over de essentie van verlichting (door mij vertaald)

Vertel me wie je bent

Klik hier voor een MP3 over verlichting (duur 15 minuten)

Voor meer podcasts en lezingen klik hier en vervolgens op Podcast.

Aanbevolen boeken

Awakening to the Natural State
John Wheeler

John Wheeler schrijft op een duidelijke en simpele wijze. Hij zet de lezer ertoe aan om te ervaren wie hij of zij werkelijk is. Zijn boeken bevatten weinig theorie, maar vooral aanwijzingen (pointers) over wie je werkelijk bent.    

Het beste Nederlandstalig boek over deze materie is:

Ontwaken in de Droom
Leo Hartong

Leo Hartong legt helder uit waar het omgaat. Dit boek heeft een transformerende werking op de lezer.  

NO MIND, NO THOUGHT, NO PROBLEM

Voordat er sprake kan zijn van een probleem is er eerst de gedachte,

De staat van geen gedachten accepteert alles simpelweg zoals het is.

Het volgende boek van Bob Adamson heet dan ook What is wrong with Right Now unless you think about it?

Wat is er verkeerd met Dit Moment, tenzij je erover nadenkt? 

What's Wrong With Right Now-Unless You Think About It?
'Sailor' Bob Adamson & Bob Adamson

Presence - Awareness
'Sailor' Bob Adamson & Bob Adamson

Living Reality door James Braha (gesprekken met Bob Adamson)

Bob Adamson is een leerling van Nisargadatta Maharaj, de auteur van het boek I am that (gratis op internet te lezen). John Wheeler is een leerling van Bob Adamson.  
-

  ©  Het is niet toegestaan om zonder toestemming van Dirah Academie Internationaal materiaal afkomstig uit deze site op wat voor manier dan ook te verspreiden.